آچاچی    

نقش ويژه راههاي مواصلاتي دراين قطب صنعتي کشاورزي کشور زماني آشکار مي شود که بدانيم آذربايجان شرقي تا اوايل دهه 1370 اصلي ترين مبدا واردات کالا به کشور بوده و روزانه 400 واگن بار از گمرک سهلان تبريز به نقاط مختلف کشور حمل مي شد.
همجواري با بازار 300 ميليون نفري کشورهاي همسود (CIS) درآسياي ميانه و قفقاز و ايفاي نقش دروازه اروپا در بحث صادرات و و اردات براي کشورمان از قديم الايام آذربايجان شرقي را به خطه اي مهم در زمينه ارتباطات ايرانيان با ديگر ملل تبديل کرده است.
هرچند کشيدن راه هاي مواصلاتي در آذربايجان شرقي در دوره هاي مختلف تاريخي ادامه داشته و با چالشهاي فراواني تا همين اواخر مواجه بوده، ولي باپيروزي انقلاب اسلامي تلاش زيادي براي توسعه طول راه هاي دسترسي در استان صورت گرفته است.
به عقيده کارشناسان هر چند آذربايجان شرقي با داشتن 12هزار و 761کيلومتر راه دسترسي اعم از اصلي ، آزاد راه ، بزرگراه و راه روستايي هشتمين استان کشور از نظر طول راه هاي دسترسي محسوب مي شود، اما اين جايگاه به هيچ وجه متناسب با توانمنديهاي استان در بحث راه نيست.
براساس اعلام مسوولان اداره کل راه و ترابري استان آذربايجان شرقي، بخش عمده راه هاي اين استان در طول سه دهه اخير احداث و به بهره برداري رسيده اند.
با توجه به اين که يکي از شاخصهاي توسعه و برخورداري در هر جامعه، برخورداري آن از شاخصهاي مناسب ارتباطات مي باشد، به نظر مي رسد آذربايجان شرقي به دليل داشتن پتانسيلهاي چشمگير در بخش نيروي انساني، واحدهاي صنعتي، توليدي و کشاورزي پويا نيازمند ارتقاي جايگاه خود از رتبه هشتم کشور به جايگاهي بالاتر است.
با اندکي تامل در خصوص موقعيت جغرافيايي راهبردي استان به لحاظ همجواري با دو کشور خارجي درسرحدات شمالي و فاصله حدود 160کيلومتري با ترکيه، ضرورت بازنگري در تخصيص اعتبارات بخش راه آذربايجان شرقي به سادگي روشن مي شود.
اگرچه رشد اعتبارات راهسازي و پيشرفت فيزيکي پروژه هاي اين بخش استان در زمان دولت نهم رشدي 399 درصدي را تجربه کرده، ولي با توجه به عقب ماندگي آذربايجان شرقي از نظر داشتن راه هاي دسترسي در طول دهه هاي طولاني قبل از انقلاب، شتاب هرچه بيشتر براي اجراي طرحهاي راهسازي در اين خطه را ضروري مي سازد.
بر اساس آمار منتشر شده از سوي اداره کل راه و ترابري آذربايجان شرقي، طول راه هاي استان در سال 1357 به يک هزار و 255 کيلومتر مي رسيد که 320 کيلومتر آن راه روستايي خاکي، 120 کيلومتر راه فرعي و 370 کيلومتر آن نيز راه فرعي آسفالته بوده و تا چند سال پس از پيروزي انقلاب اسلامي نيز در اين استان هيچگونه آزاد راه و بزرگراه احداث نشده بود.
بر پايه آمار و اطلاعات ياد شده در زمان حاضر در اين استان 202 کيلومتر آزاد راه، 180کيلومتر بزرگراه، 550کيلومتر راه اصلي، 293 کيلومتر راه فرعي عريض و 522 کيلومتر راه فرعي آسفالته وجود دارد و طول راه هاي دسترسي آذربايجان شرقي به 12هزار و 761 کيلومتر رسيده است.
مقايسه طول راه هاي مواصلاتي آذربايجان شرقي در دوره قبل از پيروزي انقلاب اسلامي با دوره پس از آن حاکي از رشد حدود10 برابري طرحهاي راهسازي استان در سه دهه اخير است.
معاون راهسازي اداره کل راه و ترابري آذربايجان شرقي در اين ارتباط به خبرنگار ايرنا گفت: در زمان حاضر به جز چند شهر معدود استان که روستاهاي آن به علت شرايط خاص منطقه اي و صعب العبور بودن از راه دسترسي مناسبي برخوردار نيستند، تمامي راه هاي روستايي ديگر شهرستانهاي استان از راه روستايي آسفالته برخوردار بوده و اميد است در طول چهار سال آينده هيچ روستايي فاقد راه در اين استان وجود نداشته باشد.
فيروز بي مقدار، در ارتباط با برنامه ريزي اين اداره کل در سال جاري اظهارداشت: امسال 30 کيلومتر راه اصلي، 40 کيلومتر بزرگرا ، 123کيلومتر آزاد راه ، 125کيلومتر راه روستايي و 320کيلومتر راه روستايي در اذربايجان شرقي بهسازي و آسفالت خواهد شد.
وي افزود: علاوه براين، نگهداري و ايمن سازي، خط کشي و نصب علايم ضروري در سه هزار و 229 کيلومتر راه اصلي و فرعي از ديگر برنامه هاي سال جاري اداره کل راه و ترابري در بخش راه است.
به گفته وي، براساس طرحهاي موجود راهسازي، در برنامه پنجم توسعه کشور در اين استان علاوه بر اجراي طرح هاي مهم راه سازي در دو بخش ايجاد راه هاي اصلي و روستايي به طور متوسط سالانه 180کيلومتر آزاد راه و 60کيلومتر بزرگراه احداث خواهد شد.
بي مقدار، ابراز اميدواري کرد در طول اجراي برنامه پنجم توسعه، طرح هاي مهم حياتي بخش راهسازي استان شامل آزاد راه تبريز - بازرگان، آزاد راه شهيد کلانتري و خط آهن تبريز - ميانه اجرا و به پايان برسند.
يک کارشناس اقتصادي نيز دراين ارتباط گفت: بدون شک آذربايجان شرقي درصورت برخورداري از راه هاي دسترسي مناسب به رشد چشمگيري در بخشهاي مختلف اقتصادي اعم از توليد صنعتي، کشاورزي و خدماتي دست يافته و زمينه حضور اقتصاد ملي در بازارهاي منطقه اي و جهاني را فراهم خواهد کرد.
به باور حسين عسگري، ايجاد راه جديد و استاندارد دسترسي به عنوان زيرساخت اصلي توسعه، موجب افزايش درآمد، رشد رفاه نسبي جامعه و به تبع آن موجب رشد فکري و برخورداري کلي جامعه از ثروتهاي عمومي و افزايش درآمد سرانه ملي نيز مي گردد.
وي يادآور شد: بهسازي محورهاي مواصلاتي آذربايجان شرقي به عنوان شريان حياتي کشور به اروپا و بالعکس در کوتاه مدت و ميان مدت نيز موجب افزايش ترانزيت کالا از آسياي ميانه به آناتولي از طريق شمال غرب کشور خواهد شد.
آذربايجان شرقي با 45هزار و 650 کيلومتر وسعت، 2/8 درصد از وسعت کشور و داشتن 6/3 ميليون نفر جمعيت نزديک به پنج درصد از جمعيت کشور را در خود جاي داده است.
اين استان در شمال غرب کشور به مرکزيت تبريز داراي 19 شهرستان بوده و مسير اصلي دسترسي به ترکيه در غرب و جمهوريهاي آذربايجان، ارمنستان در شمال محسوب مي شود.