قسمت اول

این پل تاریخی و هنری در مسیر زنجان-میانه بر روی رودخانه قزل اوزن قرار دارد و در سال 1310 شمسی تحت شماره 87 در مجموعه آثار ملی و تاریخی قرار گرفته است.این پل،شاهکار هنر معماری و مهندسی عهد قدیم است. طراحی و معماری پل چنان مهندسی است که در یک دهنه بزرگ توانسته است با ارایه یک طرح استثنایی همه تنشهای فشاری و برشی و حتی کمانشی را خنثی کند. پایه های پل چنان با طاق پل رابطه دارند که از فاصله دور می توانند سنگهای بزرگ طاق را نگه دارند.

تاریخ بنای این پل مشخص نیست. باستان شناسان پایه های آن را متعلق به دوره ساسانی می دانند ولی با توجه به معماری و ویژگیهای پل، می توان بنای کنونی را متعلق به قرن هشتم هجری دانست. "دیولافوآ" باستان شناس کهنه کار(1920-1843 میلادی)که در دوره قاجار از میانه گذشته است، در سفر نامه خود از معماری قوی این بنا تمجید کرده و نوع معماری آنرا منطبق با معماری اواسط قرن 12 میلادی دانسته است(قرن ششم هجری قمری). او طاق اصلی پل را 24 متر نوشته است که با دو طاق مسطح 17 متری در طرفین احاطه شده است.

پروفسور پوپ در کتاب بررسی هنرهای ایران، تاریخ بنای پل را اواخر قرن 15 میلادی(قرن 10 هجری) دانسته و اسم معمار را "حاج عباس بن الحاج محمد بن العباس قزوینی" و نام حاکم وقت را "محمد روان بن عثمان القزوینی" نوشته است، ولی طبق کتیبه مرمری که روی پایه وسطی قرار دارد،پل در سال 933 هجری توسط "شاه بیگیم بنت محمد بیک موصلی" تعمیر شده است. پوپ نیز احتمالا تعمیر را با ساخت اشتباه گرفته است. گویا به همین جهت پل را قیز کوپروسو نامیده اند. با توجه به همین تعمیر شاه بیگیم در سال 933ق. بعید به نظر می رسد ساخت آن حداقل 300- 200 سال با مرمت آن فاصله نداشته باشد. به همین علت احتمالا این پل قبل از سال 700ق. ساخته شده است

منبع:کتاب میانه تالیف آقای مهندس نایبی                                                                                       ادامه دارد