در ابتدای مطلب مواد و تبصره هایی از قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری مصوب 15/4 1362 آورده می شود.

تبصره یک ماده 3: حداقل جمعیت دهستان با در نظر گرفتن وضع پراکندگی و اقلیمی کشور به سه درجه تراکمی به شرح زیر تقسیم می شود

الف) تراکم زیاد8000 نفر

ب)تراکم متوسط6000نفر

ج)تراکم کم 4000 نفر

ماده 4 : شهر محلی است با حدود قانونی که در محدوده جغرافیایی بخش واقع شده و از نظر بافت ساختمانی، اشتغال و سایر عوامل دارای سیمایی با ویژگیهای خاص خود بوده به طوری که اکثریت ساکنان دایمی آن در مشاغل کسب، تجارت، صنعت، کشاورزی، خدمات و فعالیتهای اداری اشتغال داشته و در زمینه خدمات شهری از خودکفایی نسبی برخوردار و کانون مبادلات اجتماعی ، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی حوزه جذب و نفوذ پیرامون خود بوده و حداقل دارای ده هزار نفر جمعیت باشد.

تبصره یک ماده 6: حداقل جمعیت محدوده هر بخش بدون احتساب نقاط جمعیت شهری با در نظر گرفتن وضع پراکندگی و اقلیمی کشور به دو درجه تراکمی به شرح زیر تقسیم شده است

الف) مناطق با تراکم زیاد سی هزار نفر

ب)مناطق با تراکم متوسط بیست هزار نفر

تبصره دو ماده 6: در نقاط کم تراکم، دور افتاده، مرزی، جزایری و جنگلی و کویری با توجه به کلیه شرایط اقلیمی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی تا حداقل دوازده هزار نفر جمعیت با تصویب هیات وزرا و در موارد استثنایی با تصویب مجلس جمعیت بخش می تواند کمتر از میزان تعیین شده در تبصره یک باشد.

ماده 7: شهرستان واحدی از تقسیمات کشوری است با محدوده جغرافیایی معین که از به هم پیوستن چند بخش همجوار که از نظر عوامل طبیعی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی واحد متناسب و همگنی را بوجود آورده اند.

تبصره یک : حداقل جمعیت شهرستان با در نظر گرفتن وضع پراکندگی و اقلیمی کشور به دو درجه تراکمی به شرح زیر تقسیم می شود

الف) تراکم زیاد120000 نفر

ب) تراکم متوسط80000 نفر

تبصره دو: در نقاط کم تراکم ،دور افتاده، مرزی، جزایری و کویری با توجه به کلیه شرایط اقلیمی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی تا حداقل 50 هزار نفر با تصویب هیات وزیران و در موارد استثنایی با تصویب مجلس شورای اسلامی می تواند کمتر از 50 هزار نفر باشد.

با توجه به قانون فوق و اعمال سلیقه دولتهای مختلف که در بسیاری از موارد خارج از چارچوب مواد قانونی فوق عمل نموده اند در حال حاضر کشور ایران دارای 336 شهرستان و889 بخش و 2400 دهستان و 1018 شهر می باشد.

شهرستان میانه که در سال 1327 از بخش به شهرستان ارتقا یافته است و در حال حاضرعنوان پهناورترین شهرستان آذربایجان شرقی را با خود یدک می کشد با دارا بودن187870 نفر جمعیت از جنوب به استان زنجان و از غرب به شهرستانهای چاراویماق با33921 نفر جمعیت هشترود با 64611 نفر بستان آباد با 96555 نفر از شمال به شهرستانهای سراب با132094 نفر نیر با 22320 نفر از شرق به شهرستانهای کوثر(گیوی)با 27472 نفر و خلخال با 92315 نفر محدود می شود .

مقایسه آمار جمعیتی میانه با شهرهای همجوار نشان می دهد که این شهرستان هم از نظر وسعت و هم از نظر جمعیت از همه شهرستانهای همجوار بزرگتر است و نیاز به تقسیمات جدیدی دارد.

با عنایت به تبصره دو ماده 7 قانون فوق الذکر و تاسیس شهرستانهای کوثر،نیر و چاراویماق که هر سه شهرستان کمتر از 50هزار نفر جمعیت دارند می بایستی بخشهای ترکمنچای و کندوان میانه که به ترتیب دارای25281نفرو24820 نفر جمعیت می باشند به شهرستان ارتقا یابند

در بحث تاسیس بخش نیز وضعیت مشابه مطلب فوق می باشد در حالی که در شهرستان کوثر بخش فیروز با 6798 نفر و در شهرستان نیر بخش کوراییم با 9713 نفر ودر شهرستان چاراویماق بخش شادیان با 12785 نفر ایجاد می شود.بخش مرکزی میانه با بیش از 39 هزار نفر جمعیت روستایی قابلیت تقسیم شدن به حداقل سه بخش را دارا می باشد که در این اثنا دهستان قافلانکوه غربی با بیش از 12 هزار نفر نزدیک به دو برابر بخش فیروز شهرستان کوثر جمعیت دارد.

در بحث تبدیل روستاها به شهر نیز وضعیت روستاهای شهرستان میانه در مقایسه با سایر شهرستانها  بسیار اسفناک است با توجه به ماده 4 قانون فوق تنها روستاهایی قابلیت تبدیل شدن به شهر را دارند که حداقل ده هزار نفر جمعیت داشته باشند ولی دولتهای مختلف در مقام اجرای قانون مذکور سلایق مختلفی را اعمال کرده اند. دولت سابق مراکز بخشها را از ماده فوق مستثنی کرده بود بدین صورت که روستایی که مرکز بخش باشد با هر اندازه جمعیت می تواند به شهر تبدیل شود که در شهرستان میانه تنها روستاهای ترک و آغکند که مرکز بخش بودند به شهر تبدیل شدند ترکمنچای هم قبل از این قانون به شهر تبدیل شده بود ولی در دیگر شهرستانها روستاهایی که نصاب جمعیتی ماده 4 را نداشتند و مرکز بخش نیز نبودند به شهر تبدیل شدند.

دولت فعلی که عدالت را سرلوحه و محور امور خود قرار داده است مقرر کرده است علاوه بر مراکز بخشها روستاهایی که بیش از چهار هزار نفر جمعیت داشته باشند به شهر تبدیل شوند  و بر همین مبنا درخواست آقای مهندس حسینی نماینده میانه در مجلس مبنی بر تبدیل روستای آچاچی با 3777 نفر جمعیت به شهر را رد کرد. ولی درخواستهای مکرر و چانه زنی نمایندگان برخی شهرها باعث می شود که دولت روستاهای بسیار کوچک را نیز به شهر تبدیل کند . از جمله آقای ولی ملکی نماینده مشکین شهر که در همه نطقهای پیش از دستور و تذکرات نمایندگان به مسولان اجرایی در خواست تبدیل برخی روستاهای حوزه انتخابیه اش به شهر و برخی دهستانها به بخش و برخی بخشها به شهرستان را می کند و این درخواستهای مکرر نشان می دهد که ایشان در خارج از مجلس نیز پیگیر این مسایل است که یک نمونه از نتایج پیگیریهای وی به قرار ذیل می باشد

"

1386/5/31 چهارشنبه

وزير كشور ابلاغ كرد: ايجاد شهر جديد فخرآباد در استان اردبيل

وزير كشور مصوبه هيأت دولت مبني بر ايجاد شهر جديد فخرآباد در استان اردبيل را به استاندار اين استان ابلاغ كرد.

به گزارش پايگاه اطلاع رساني وزارت كشور، حجت الاسلام والمسلمين "مصطفي پورمحمدي" در نامه اي به مهندس «نيكزاد» استاندار اردبيل مصوبه كميسيون موضوع اصل 138 قانون اساسي هيأت وزيران مبني بر شناخت روستاي "فخرآباد" مركز دهستان "قره سو" از توابع بخش مشگين شرقي شهرستان مشگين شهر به عنوان شهر را به وي ابلاغ كرد.
وزير كشور در اين ابلاغيه از استاندار اردبيل خواسته است با توجه به قانون تعاريف و ضوابط تقسيمات كشوري و آيين نامه اجرايي آن اقدام لازم صورت گيرد.
در اين ابلاغيه تأكيد شده است كه تأسيس و راه اندازي شهرداري اين شهر موكول به صدور حكم بعدي خواهد بود.

در ضمن روستای فخرآباد دارای 334 خانوار و 1282 نفر جمعیت است"

 

با این اوصاف اگر جمعیت 1282 نفری روستاها را برای تبدیل شدن به شهر مبنا قرار دهیم تعداد یازده روستای شهرستان میانه به ترتیب جمعیت به شرح زیر قابلیت تبدیل به شهر را دارند.

آچاچی(3777 نفر) صومعه علیا(3014 نفر) سبزوارباط(2942 نفر) شیخ درآباد(2154 نفر) طوق(2026 نفر)اسلام آبادراه آهن(1842 نفر)اونلیق(1647 نفر)گوندوغدی(1356 نفر)گلنگدر(1338 نفر) بالسین(1323 نفر) ورنکش(1316 نفر)