شهر میانه یکی از قدیمی ترین شهرهای ایران می باشد که سابقه مدنیت آن به قبل از ظهور اسلام و حتی قبل از میلاد مسیح می رسد سیاحان و گردشگران ایرانی و خارجی نیز در سفرنامه هایشان اشاراتی به میانه داشته اند.
در کشور ما آمارگیری و سرشماری عمومی نفوس و مسکن بصورت رسمی از سال 1335 آغاز و هر ده سال یکبار تکرار شده است . نتیجه این سرشماریها برای شهر میانه بدین شرح می باشد :
سال 1335 بیست و یک هزار نفر
سال 1345 بیست و هشت هزار نفر
سال 1355 سی و شش هزار نفر
سال 1365 شصت و شش هزار نفر
سال 1375 هفتاد و هشت هزار نفر
ملاحظه می شود با وجود مرکزیت شهر میانه برای 400 پارچه آبادی و سیل مهاجرت آنها به شهر میانه باز آهنگ رشد جمعیت در شهر میانه بسیار کند می باشد و این نشان می دهد با وجود اینکه از روستاهای اطراف به شهر میانه مهاجرت می شود ولی به همان میزان شاید هم بیشتر از شهر میانه نیز به سایر شهرها مهاجرت می شود.
در ذیل تعدادی از شهرهایی که در اولین سرشماری جمعیتی کمتر از میانه و در آخرین سرشماری منتشر شده بیشتر از میانه جمعیت داشته اند آورده می شود:
شهر زابل سیستان و بلوچستان: سال 1335 (12 هزار نفر) ،سال 1375 (100هزار نفر)
شهر سقز کردستان: سال 1335 (12 هزار نفر) ، سال 1375 (111 هزار نفر)
شهر بوکان آذربایجان غربی: سال 1335 (5 هزار نفر) ، سال 1375 (120 نفر)
شهر سیرجان کرمان: سال 1335 (12 هزار نفر) ، سال 1375 (135 هزار نفر)
علیرغم اینکه هیچکدام از شهرهای فوق از نظر موقعیت جغرافیایی و دارا بودن معادن و منابع طبیعی حتی نمی توانند با بخشهای تابعه میانه برابری کنند و در سالهای گذشته از هر نظر عقب تر از میانه بوده اند ولی به لحاظ رشد و توسعه سریع از هر نظر از میانه سبقت گرفته اند.
به نظر نگارنده موارد ذیل در عقب ماندگی میانه دخیل می باشد:
1- با وجود اینکه استان آذربایجان شرقی در سالهای اخیر به دو قسمت تقسیم و استان جدید اردبیل حاصل این تقسیم می باشد باز هم با جمعیتی نزدیک به چهار میلیون نفر و بیش از چهل و پنج هزار کیلومتر مربع تعداد نوزده شهرستان را در خود جای داده است که کلانشهر توسعه یافته و برخوردار تبریز بعنوان مرکز استان نزدیک به نیمی از جمعیت استان را در خود جای داده است. متاسفانه مسولان ذیربط در تقسیم بندی استانها از نظر محرومیت ، کل استان آذربایجان شرقی را استانی توسعه یافته و برخوردار محسوب می کنند. در صورتی که شهرستانی مانند میانه که توسعه یافته تلقی می شود از نظر امکانات بسیار محرومتر از شهرستانهای محروم سقز ، بوکان، زابل و سیرجان می باشد.
شاید وجود امکانات در شهر تبریز برای غیر محروم شمردن شهرهای نزدیک آن قابل توجیه باشد. ولی میانه به لحاظ واقع شدن در منتی الیه جنوبشرقی استان که برای ساکنان آن رفت و آمد به پایتخت بسیار آسانتر و ارزانتر و امن تر از رفت و آمد به مرکز استان می باشد به هیچوجه نمی تواند به علت وجود امکانات در تبریز، توسعه یافته به حساب بیاید.
همچنین قانونگذاران و مسولان باید برای استانهایی که تعداد شهرستانهای آن زیاد بوده و مرکز آن نیز کلانشهر می باشد چاره اندیشی کنند چرا که استانی مانند قزوین با سه شهرستان دارای یک استاندار و استانی مانند آذربایجانشرقی با نوزده شهرستان نیز یک استاندار دارد. بعنوان مثال اگر قرار باشد استانداران به همراه مدیران کل ادارات هر ماه به یک شهرستان سفر کرده و مسایل و مشکلات آن شهرستان را بررسی کنند شهرستانهای استان قزوین هر سه ماه یکبار می توانند میزبان استاندار باشند ولی مردم شهرستانهای آذربایجان شرقی باید هر نوزده ماه یکبار استاندار را ملاقات کنند
.2- نمایندگان و مسولان میانه باید وسعت نظر را در خودشان تقویت کنند: اگر مسولان میانه در سالهای گذشته به ترکمانچای و ترک و آغکند نه به عنوان یک روستا بلکه به عنوان یک شهر و نیازها و خواستهای بزرگتر توجه می کردند امروز ترکمانچای و ترک و آغکند می توانست با بناب و ملکان و عجب شیر برابری کند اگر چنین می شد شاید درخواست مردم میانه به عنوان یک شهرستان برای عدم انحراف اتوبان از این شهرستان ، به درخواست مردم میانه و ترکمانچای و کندوان و کاغذکنان به عنوان چهار شهرستان تبدیل میشد و نتیجه می داد.
3
- مسولان در اظهار نظرها و نطقها دقت کنند که مردم متضرر نشوند: با توجه به اینکه در حدود سالهای 62 تا 64 رانندگان ترکیه ای در امر حمل و نقل بار و در جاده ترانزیتی بازرگان – تهران در حال تردد بودند طبق اظهارات خود آن رانندگان برای خرید کلی در دو محل توقف می کردند یکی آچاچی و دیگری صوفیان بود. اگر نماینده وقت میانه در مجلس در نطق و اظهار نظرش از آچاچی بعنوان بازاری که در آن بدون پرداخت حق گمرک اجناس به خارج از کشور صادر می شود یاد نمی کرد که متعاقب آن با نصب تابلوهای " توقف برای اتومبیلهای خارجی اکیدا ممنوع" مانع از توقف و خرید و به تبع آن بسته شدن مغازه ها و سالن های غذاخوری و در نتیجه فراری دادن این مشتریان به بازارهای مناطق دیگر از جمله صوفیان نمی گردید شاید امروز آچاچی از صوفیان آبادتر می شد.
4- مسولان باید دوراندیشی را در خود تقویت کنند: با توجه به اینکه بیش از یازده سال از آغاز عملیات اجرایی آزاد راه زنجان – تبریز می گذرد و این طرح در آستانه افتتاح و بهره برداری قرار دارد برخی از مسولان و شهروندان دلسوز میانه از ضرر و زیانی که با افتتاح این طرح متوجه میانه می شود ناله کرده و دنبال راه چاره می گردند. آیا مسولان میانه یازده سال پیش و قبل از آغاز ساخت این اتوبان از ضرر و زیان این طرح برای میانه آگاه نبودند که حالا به فکر پیدا کردن راهکارهایی برای جبران خسارت بر آمده اند.
در حالی که هنوز اتوبان به بهره برداری نرسیده و تاثیر منفی آن نصیب میانه نگشته است این شهرستان با رشد شدید منفی جمعیت مواجه است حال اگر این اتوبان افتتاح شود و این رشد منفی جمعیت سرعت بیشتری به خود بگیرد شاید دیگر برای جبران خسارت خیلی دیر باشد.
شنیده ها حاکی از آنست که روزانه دویست میلیون تومان درآمد نقدی از طریق رستورانها – مغازه ها – تعمیرگاهها و سایر مراکز خدماتی که در حاشیه جاده ترانزیتی در محدوده شهرستان میانه واقع شده اند وارد این شهرستان می شود که با قطع درآمد افراد مزبور احتمال مهاجرت آنان به شهرهای دیگر بیشتر می شود. مسولان و دلسوزان میانه باید سالها پیش فکر اینها را می کردند شاید امروز کمی دیر شده و فردا خیلی دیر بشود.
5- مسولان باید برای اطلاع رسانی مفید بها دهند:شاید بیشتر اهالی شهرستان میانه از اخبار و اطلاعات و حوادثی که روزانه در شهرها و روستاهای این منطقه حادث می شود بی خبر باشند ولی از اخبار و حوادث مناطق دوردست بوسیله رسانه های مختلف آگاهی یابند. شاید بسیاری از مردم اهل و ساکن منطقه میانه مکررا از کنار پلدختر و قلعه دختر و از روی پل میانه – راه آهن عبور کند ولی از اینها به غیر از کلمات قیزکورپوسو یا سینیق کورپو و قیز قالاسی و غیره اطلاعات بیشتری نداشته باشد شاید بیشتر اهالی این منطقه از وجود بیست امامزاده در روستاهای میانه بی خبر باشد. چرا مسولان مربوطه
حداقل با نصب یک تابلو در کنار پل دختر و قلعه دختر رهگذران را متوجه این بناهای تاریخی نمی کنند. چرا ما اهالی از تاریخچه و سایر مشخصات سی و سه پل و پل خواجو و عالی قاپو و غیره در چند صد کیلو متری مان بیشتر از آثار تاریخی محل سکونتمان آگاهی داریم؟
مسولان ذیربط باید ضمن کمک به توسعه و نشر مطبوعات نوپای محلی در میانه ترتیبی اتخاذ نمایند تا نمایندگی خبرگزاریهای رسمی و دولتی بصورت فعال در میانه ایجاد شود.